Açık Erişim

“Kamu kaynaklarıyla finanse edilen araştırma sonuçları elektonik ortamda olmalı ve ücretsiz erişilebilmelidir”. Bu, açık erişim hareketinin amacıdır.

Açık Erişim, 2001 yılında yayımlanan Budapeşte Açık Erişim İnisiyatifi bildirisinde “Bilimsel literatürün İnternet aracılığıyla finansal, yasal ve teknik bariyerler olmaksızın, erişilebilir, okunabilir, kaydedilebilir, kopyalanabilir, yazdırılabilir, taranabilir, dizinlenebilir, tam metne bağlantı verilebilir, yazılıma veri olarak aktarılabilir ve her türlü yasal amaç için kullanılabilir biçimde kamuya ücretsiz açık olması.” biçiminde tanımlanmıştır.

Akademik camiada ortak çıkarların yaratılması amacıyla bilginin paylaşılmasına armağan edilmiş toplumsal bir hareket olan Açık Erişim, bugün dünyada pek çok bilim insanı, yayınevi ve araştırmacı tarafından desteklenmektedir. Araştırma sonuçlarının kamuya açık İnternet aracılığıyla ücretsiz olarak erişilebilmesi ve bu literatürün çeşitli amaçlarla finansal, yasal ve teknik bariyerler olmaksızın kullanılabilmesini esas alan açık erişim çalışmaları Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu (ANKOS) tarafından da desteklenmektedir.

Bu çerçevede, Türkiye’de açık erişim arşivi oluşturma süreçlerine yönelik çeşitli düzeydeki girişimlere temel oluşturmak, destek olmak, önerilerde bulunmak, örnek uygulama ve eğitimler çerçevesinde edinilen tecrübeleri paylaşmak üzere ANKOS çatısı altında, 2006 yılında Açık Erişim ve Kurumsal Arşivler (AEKA) adıyla bir çalışma grubu kurulmuştur. AEKA Grubu’nun amacı;

• Türkiye’de Açık Erişim hareketinin özümsenmesine öncülük etmek,
• Dünyada ve Türkiye’de Açık Erişim ve Kurumsal Arşivler konusunda yapılan çalışmalara ilişkin bilgi profesyonellerini ve kamuoyunu bilgilendirmek,
• Açık Erişim bilincinin akademik kurumlar arasında yayılmasına ve uygulamaların gerçekleştirilmesine aracılık etmek,
• Akademik kurumlarda Kurumsal Arşivlerin oluşturulması için yöntem göstermek,
• Çalışmaların eşgüdüm içerisinde sürdürülebilesi için işbirliğine gitmek,
• Eğitici ve yardımcı dokümanları AEKA web sitesinde bulundurmak ve bunların güncel ve güvenilir olmasını sağlamak
şeklinde belirlenmiştir. AEKA Grubu, Açık Erişim ve Kurumsal Arşivler konusunda Türkiye’de bilgi profesyonelleri arasında farkındalık yaratmak, ilgili uygulamalarda ANKOS – bilgi profesyoneli – araştırmacı işbirliğini sağlamak, yurt içi ve yurt dışında bu konuda faaliyet gösteren kurumlar ile işbirliğine gitmek misyonuyla çalışmalarını her geçen gün artırarak sürdürmektedir.