{"id":2890,"date":"2018-08-01T08:07:10","date_gmt":"2018-08-01T08:07:10","guid":{"rendered":"http:\/\/ankos.org.tr\/?page_id=2890"},"modified":"2018-08-01T08:07:10","modified_gmt":"2018-08-01T08:07:10","slug":"telif-haklari","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/acik-erisim\/telif-haklari\/","title":{"rendered":"Telif Haklar\u0131"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Kurumsal Akademik Ar\u015fivlerde Yay\u0131nlar\u0131n Depolanma Gerek\u00e7esi<\/p>\n

Kurumsal akademik ar\u015fivler, kurumsal ar\u015fivin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu kurumun b\u00fcnyesinde \u00fcretilen kitap, makale, tez, bildiri, rapor gibi t\u00fcm akademik kaynaklar\u0131 uluslararas\u0131 standartlarda dijital ortamda depolamay\u0131, etkisini art\u0131rmak i\u00e7in telif haklar\u0131na uygun olarak A\u00e7\u0131k Eri\u015fime sunmay\u0131 ama\u00e7lar. \u00dcniversiteler b\u00fcnyesinde \u00fcretilen yay\u0131nlar\u0131n kurumsal akademik ar\u015fivlerde depolanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir engel bulunmamaktad\u0131r. Hatta bu yay\u0131nlar\u0131n kurumsal akademik ar\u015fivlerde depolanmas\u0131 yasal bir zorunluluktur.<\/p>\n

Bir devlet veya vak\u0131f \u00fcniversitesi b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yay\u0131nlar\u0131 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n i\u015f yeriyle yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fme \u00e7er\u00e7evesinde kurumsal akademik ar\u015fivlerde depolan\u0131r. 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu’nun 4\/c, 12\/c, 42\/c ve 42\/d maddeleri \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n

Madde 4 – Y\u00fcksek\u00f6\u011fretimin Amac\u0131:<\/p>\n

“c) Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 olarak y\u00fcksek d\u00fczeyde bilimsel \u00e7al\u0131\u015fma ve ara\u015ft\u0131rma yapmak, bilgi ve teknoloji \u00fcretmek, bilim verilerini yaymak, ulusal alanda geli\u015fme ve kalk\u0131nmaya destek olmak, yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131 kurumlarla i\u015f birli\u011fi yapmak suretiyle bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n se\u00e7kin bir \u00fcyesi haline gelmek, evrensel ve \u00e7a\u011fda\u015f geli\u015fmeye katk\u0131da bulunmakt\u0131r.”<\/p>\n

Madde 12 – Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurumlar\u0131n\u0131n G\u00f6revi:<\/p>\n

“c) T\u00fcrk toplumunun ya\u015fam d\u00fczeyini y\u00fckseltici ve kamu oyunu ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bilim verilerini s\u00f6z, yaz\u0131 ve di\u011fer ara\u00e7larla yaymak.”<\/p>\n

Madde 42 – Kurumlari\u00e7i Bilimsel Denetim:<\/p>\n

“c) Her \u00f6\u011fretim eleman\u0131, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n, yay\u0131nlar\u0131n\u0131n ve verdi\u011fi dersleriyle y\u00f6netti\u011fi seminerlerin ve uygulamalar\u0131n listesini, yurt i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131lan bilimsel kongrelerdeki tebli\u011flerin birer \u00f6rne\u011fini, ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu birim y\u00f6neticisinin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla rekt\u00f6rl\u00fc\u011fe sunmak zorundad\u0131r. Yay\u0131mlanmayan eserlerin daktilo ile yaz\u0131lm\u0131\u015f birer kopyas\u0131 verilir. 5846 say\u0131l\u0131 Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun eser sahibine tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 haklar sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

“d) (De\u011fi\u015fik: 17\/8\/1983 – 2880\/23 md.) \u00d6\u011fretim elemanlar\u0131n\u0131n bilimsel yay\u0131nlar\u0131 i\u00e7in \u00fcniversitelerde ve Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulunda \u00f6zel ar\u015fiv tutulur.<\/p>\n

\u00dcniversitelerin kurumsal akademik ar\u015fivlerde, kurum b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yay\u0131nlar\u0131n\u0131n depolamas\u0131 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu’yla verilmi\u015f bir g\u00f6revdir. Bu nedenle, bir \u00fcniversite ad\u0131na, hangi mecrada olursa olsun \u00fcretilmi\u015f yay\u0131nlar\u0131 kurumsal akademik ar\u015fivlerde depolaman\u0131n \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir engel yoktur. Bilindi\u011fi \u00fczere \u00fcniversitelerde kurumsal akademik ar\u015fiv y\u00f6nergeleri ya da politikalar\u0131 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu\u2019nun 4\/c, 12\/c, 42\/d ve 42\/c maddeleri dayan\u0131larak haz\u0131rlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Devlet veya vak\u0131f \u00fcniversitesi b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 kuruma belli mevzuatlar \u00e7er\u00e7ecesinde ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu nedenle yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n (makale, bildiri, kitap vb.) telifini kurumundan izinsiz bir yay\u0131nevine devredemezler. Kurumundan izinsiz yap\u0131lan devirlerde i\u015f akdinin dikkate al\u0131nmamas\u0131 nedeniyle de yay\u0131nc\u0131yla yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeler ge\u00e7erli say\u0131lamaz. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yay\u0131nc\u0131larla yapt\u0131klar\u0131 s\u00f6zle\u015fmede bu hususa dikkat etmelidir.<\/p>\n

Kurumsal akademik ar\u015fivlerde yay\u0131nlar depolan\u0131rken dikkat edilmesi gereken en \u00f6nemli husus eri\u015fim \u015feklinin belirlenmesidir. Yani depolanan yay\u0131n A\u00e7\u0131k Eri\u015fim, Ambargolu Eri\u015fim, S\u0131n\u0131rl\u0131 Eri\u015fim veya Kapal\u0131 Eri\u015fim se\u00e7eneklerinden uygun olan birisi ile depolanmal\u0131d\u0131r. Bir yay\u0131n\u0131n kurumsal akademik ar\u015fivde depolanmas\u0131 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu’nun 42\/c maddesinde de belirtti\u011fi gibi ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n 5846 say\u0131l\u0131 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’ndan do\u011fan haklar\u0131n\u0131 engellemez. Sonu\u00e7 olarak bir \u00fcniversiteye ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n eserlerini kurumun akademik ar\u015fiv sisteminde telifine uygun olarak depolaman\u0131n \u00f6n\u00fcnde bir engel bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Kurumsal Ar\u015fivde Depolancak Eserlerin Telif Durumu Nas\u0131l Kontrol Edilir<\/p>\n

Dergi yay\u0131nc\u0131lar\u0131n\u0131n telif haklar\u0131 ve ki\u015fisel ar\u015fivleme politikalar\u0131 SHERPA\/RoMEO listesinden kontrol edilebilir ve depolama yap\u0131labilir. \u015eu an yay\u0131nc\u0131lar\u0131n yakla\u015f\u0131k %78\u2019i kendi kendine ar\u015fivlemeye izin vermektedir.<\/p>\n

Yazarlar\u0131n yay\u0131nlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m haklar\u0131n\u0131 kendilerinin belirledi\u011fi Creative Commons lisanslar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 te\u015fvik edilmektedir. Creative Commons Projesi, \u201cher hakk\u0131 sakl\u0131\u201d s\u00f6ylemi yerine \u201cbaz\u0131 haklar\u0131 sakl\u0131\u201d s\u00f6ylemini savunarak; yay\u0131n\u0131n ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan her t\u00fcrl\u00fc kullan\u0131m\u0131n\u0131 engellemek yerine, e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131na, gerekirse ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmalara temel olu\u015fturmas\u0131na vb. izin verildi\u011fini belirten d\u00f6rt farkl\u0131 tip lisans se\u00e7ene\u011fi sunmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00dclkemizde bilim, fikir ve sanat \u00fcr\u00fcnlerinin korunmas\u0131 ile ilgili haklar 1951 tarihli ve 5846 say\u0131l\u0131 Fikir ve Sanat Eserlerini Koruma Kanunu ile g\u00fcvenceye al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re;<\/p>\n

Madde 23\u2013 \u201cBir eserin asl\u0131n\u0131 veya \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f n\u00fcshalar\u0131n\u0131, kiralamak, \u00f6d\u00fcn\u00e7 vermek, sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karmak veya di\u011fer yollarla da\u011f\u0131tmak hakk\u0131 m\u00fcnhas\u0131ran eser sahibine aittir. Eser sahibinin izniyle yurt d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7o\u011falt\u0131lm\u0131\u015f n\u00fcshalar\u0131n yurt i\u00e7ine getirilmesi ve bunlardan yayma yoluyla faydalanma hakk\u0131 m\u00fcnhas\u0131ran eser sahibine aittir\u2026\u201d<\/p>\n

Telif haklar\u0131, ar\u015fivleme politikas\u0131 kapsam\u0131nda yer alan daha \u00f6nce yay\u0131nlanm\u0131\u015f, yay\u0131nlanma s\u00fcrecinde olan veya ilk defa ar\u015fivde yay\u0131nlanacak her t\u00fcrl\u00fc eser i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Fikir ve sanat eserlerini koruma kanunu e\u011fitim, ara\u015ft\u0131rma temelli bilgilenme ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131 me\u015fru k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bilgi kaynaklar\u0131n\u0131n elektronik ortamda da bu ama\u00e7lara hizmet eder bi\u00e7imde depolan\u0131p kullan\u0131ma sunulmas\u0131na zaten izin verilmektedir.<\/p>\n

Madde 33 \u2013 (De\u011fi\u015fik: 21\/2\/2001 – 4630\/17 md.) \u201cYay\u0131mlanm\u0131\u015f bir eserin; t\u00fcm e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda, y\u00fczy\u00fcze e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim maksad\u0131yla do\u011frudan veya dolayl\u0131 k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeksizin temsili, eser sahibinin ve eserin ad\u0131n\u0131n mutat \u015fekilde a\u00e7\u0131klanmas\u0131 \u015fart\u0131yla serbesttir.\u201d Yukar\u0131da an\u0131lan bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, yasal s\u00fcre\u00e7 uyar\u0131nca, ar\u015fivleme i\u015finin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi a\u015fa\u011f\u0131daki iki durumda da bu eserlerin kullan\u0131m hakk\u0131 eser sahiplerine aittir.<\/p>\n

Eser sahipleri eserlerinin elektronik ortama aktar\u0131lma i\u015flemlerini telifine uygun olarak kendileri yerine getirebilirler. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde a\u00e7\u0131k eri\u015fim hareketini de stekleyen yay\u0131nevlerinin say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn at\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. Bu konuda d\u00fcnyadaki yay\u0131nevlerinin telif haklar\u0131na y\u00f6nelik politikalar\u0131na eri\u015fmek i\u00e7in \u201cSherpa7Roemo Publisher Copyright Policies\u201d web sayfas\u0131na bak\u0131labilir.<\/p>\n

Yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen hususlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak yay\u0131nlanm\u0131\u015f ya da yay\u0131nlanmakta olan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n elektronik kopyalar\u0131n\u0131n ar\u015fivlenmesi yasald\u0131r. Bu durumun olu\u015fturulacak ar\u015fivin web sitesinde izlenecek politikalar a\u00e7\u0131klan\u0131rken yazarlar\u0131n telif haklar\u0131 konusunda bilgilendirilmeleri yararl\u0131 olacakt\u0131r. \u00d6te yandan kurumun belirleyece\u011fi politikaya g\u00f6re yazarlar i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6rne\u011fi verildi\u011fi gibi telif haklar\u0131n\u0131 korumaya y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klama yap\u0131labilir. Hatta gereksinimler do\u011frultusunda bir telif haklar\u0131 anla\u015fma formu geli\u015ftirilebilir.<\/p>\n

Telif Haklar\u0131na A\u00e7\u0131klama \u00d6rnekleri<\/p>\n

2003 y\u0131l\u0131nda kabul edilen Berlin Bildirgesi ilkelerini kabul eden Kurumumuz, b\u00fcnyesindeki bilimsel bilgilere s\u0131n\u0131rs\u0131z eri\u015fimi desteklemektedir. Bu durumda bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n elektronik kopyalar\u0131n\u0131n yazarlar\u0131n\u0131n iradesi ile ar\u015fivlenmesi yasald\u0131r. Ancak, ar\u015fivimizde yer alan t\u00fcm bilgilerin kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilerek yararlan\u0131labilir. \u00d6te yandan, ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yazarlar\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k eri\u015fime sunduklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n izinsiz kopyalanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek bilginin ancak herkes\u00e7e payla\u015f\u0131lmas\u0131 halinde geli\u015febilece\u011fi ilkesini g\u00f6z ard\u0131 etmemelidir.<\/p>\n

Elektronik tez sahipleri i\u00e7in telif haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6rnekte oldu\u011fu gibi telif anla\u015fmalar\u0131 haz\u0131rlanabilir:<\/p>\n

\u2026 ba\u015fl\u0131kl\u0131 tezimin b\u00fct\u00fcn\u00fc ya da bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ait bilgilerin b\u00fct\u00fcn\u00fcne dayal\u0131 herhangi bir kitap ya da makale v.b. gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in kullan\u0131m hakk\u0131 bana ait olmak ko\u015fuluyla \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131n elektronik formatta ar\u015fivlenmesine ve kayna\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6sterilerek kullan\u0131m ve \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131na izin veriyorum.[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Kurumsal Akademik Ar\u015fivlerde Yay\u0131nlar\u0131n Depolanma Gerek\u00e7esi Kurumsal akademik ar\u015fivler, kurumsal ar\u015fivin ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu kurumun b\u00fcnyesinde \u00fcretilen kitap, makale, tez, bildiri, rapor gibi t\u00fcm akademik kaynaklar\u0131 uluslararas\u0131 [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":2804,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-2890","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2891,"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2890\/revisions\/2891"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ankos.org.tr\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}